سامانه مدیریت روسازی راهها
به منظور ایجاد سامانه مدیریت روسازی راهها باید مؤلفه های اطالعاتی بر اساس دیدگاههای مختلف مدیریت روسازی اخذ شوند. ازجمله مهمترین مؤلفه های اطالعاتی در این سامانه ها، ارزیابی کیفی وضعیت روسازی راهها می باشد. لذا در این رابطه داده های حاوی جزئیات خرابی های سطحی روسازی از اهمیت فراوانی برخوردار است. خرابیهای روسازی علاوه بر اینکه باعث استهلاک وسایل نقلیه، صرف هزینه های تعمیر و نگهداری و کاهش عمر مفید سازه روسازی می شوند، موجب بروز تصادفات و کاهش ایمنی معابر نیز میگردند. با توجه به اینکه مهمترین خرابیهای سطحی در روسازی جادهها مربوط به ترکها می باشند و ازآنجایی که تشخیص این ترکها بهصورت بصری قابل برداشت و ارزیابی است، پس روشهای مبتنی بر تصویربرداری میتواند در تشخیص آن بسیار کارگشا باشد. در این پژوهش از فتوگرامتری پهپاد به عنوان روشی مکمل جهت آشکارسازی خرابیهای ناشی از ترک روسازی استفاده شده است. لذا با ارائه روندی جهت بررسی پارامترهای بهینه در طراحی شبکه فتوگرامتری پهپاد و همچنین پیاده سازی الگوریتمی خودکار مبتنی بر پردازش تصویر و طبقه بندی کننده درخت تصمیم گیری اقدام گردید. نتایج حاصل از ارزیابی صورت گرفته در خصوص آشکارسازی پیکسل های ترک توسط الگوریتم پیشنهادی و مقایسه آن با واقعیت زمینی در بهترین حالت و با استفاده از ارتوفتوموزائیک تولیدشده از تصاویر اخذشده توسط پهپاد فانتوم پرو در ارتفاع 20 متری، دقت 96 %حاصل شد. با توجه به دقت باالای این روش در آشکارسازی خرابی های ناشی از ترک، استفاده از فتوگرامتری پهپاد به عنوان روشی مکمل و قابل اعتماد در سامانه مدیریت روسازی پیشنهادشده است.
روسازی جادهها جزء سرمایه های ملی هر کشوری محسوب می شوند و هرساله بخشی از بودجه های عمرانی را به خود اختصاص می دهند که صرف ترمیم، بهسازی، حفظ و نگهداری آنها میشود.بر اساس آمار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در ایران بیش از 200 هزار کیلومتر راه جادهای وجود دارد که مدیریت کیفیت و نگهداری آنها از اهمیت باالایی برخوردار است. مطالعات نشان می دهند که روسازیها معموالً برای مدت 20 سال طراحی می شوند، درحالی که در عمل دوره بهره برداری از روسازیها به مدت 10 الی 12 سال محدود می شود و بعدازاین دوره بدون ترمیم جدی قابلیت سرویسدهی ندارند.از طرفی عدم ترمیم و تقویت بهموقع باعث می شود تا خرابیها در ابعاد وسیعتر ظاهر شوند و درنتیجه هزینه بازسازی چند برابر گردد. واقعیت این است که عملکرد روسازی جاده های آسفالتی در ایران مانند بسیاری از دیگر کشورهای درحالتوسعه با انتظارات و خواسته های جوامع امروزی سازگار نیست. امروزه متخصصین و کارشناسان به این نتیجه رسیده اند که مدیریت روسازی گامی فراتر از نگهداری روسازی است، بطوریکه انتخاب زمان و روش بهتر نگهداری روسازی بدون سیستم مدیریت روسازی امکانپذیر نیست. سیستم مدیریت روسازی مجموعه ای کامل و هماهنگ از فعالیتهایی همچون طراحی، برنامه ریزی، ساخت، نگهداری و ترمیم، ارزیابی، بازسازی و تحقیقات مربوط به روسازی است که در دو سطح شبکه پروژه مطرح است. در سطح شبکه، برنامه ریزی تعیین اولویتها و زمان بندی و تخصیص بودجه برای ساخت، نگهداری و کنترل کیفیت پروژههای مختلف بادید کلی صورت می گیرد؛ اما در سطح پروژه، بهترین گزینه برای هر پروژه و تعیین جزئیات آنکه شامل روشهای اجرایی، هزینه ها، منابع موردنیاز و محدودیت های موجود است موردبررسی و اقدام قرار می گیرد. در هر دو سطح شبکه و پروژه، ارزیابی کیفی و سازهای روسازی از اهمیت باالایی برخوردار است. برای ارزیابی کیفی روسازی، وضعیت ناهمواری ها، ترکها و درمجموع خرابیهای ظاهری سطح راه موردتوجه قرار می گیرد که به صورت بصری قابل اندازه گیری است درحالیکه در ارزیابی سازهای، توانایی روسازی در تحمل بارهای وارده از وسایل نقلیه بررسی می شود و نیاز به آزمایشها، نمونه برداری و دستگاه های مخصوص در این زمینه است
\
ارزیابی کیفی مدیریت روسازی جاده ها
در ارزیابی کیفی مدیریت روسازی جاده ها میتوان به دو روش سنتی بازرسی میدانی توسط کارشناسان فنی و مکانیزه اسکنرهای جادها عمل نمود. در روشهای سنتی، برداشت و ارزیابی خرابی های جادهای توسط افراد مجرب، انجام می پذیرد. این برداشتها با پیاده روی به دست می آیند که ازجمله معایب این روش علاوه بر کند و زمان بر بودن می توان به خطرناک بودن برداشت به دلیل سرعت بالای ترافیک، عدم قابلیت برداشت مجدد، هزینه باال، خطای اندازهگیری و دخیل بودن طبع و نظر برداشت کننده، انجام عملیات تکراری و کسلکننده نام برد که موجب کاهش دقت در تهیه اطالعات و دادههای بهدستآمده در سطوح شبکه و پروژه میشود. از طرفی به دلیل عدم برداشت کامل در کل شبکه جاده، در چند مقطع تصادفی صورت گرفته و با روش هایی به کل مقاطع تعمیم داده می شود که از دقت کمی برخوردار بوده و نتایج غیرواقعی و غیردقیق را به همراه دارد ، صورت میگیرد در این 2 درروش مکانیزه موجود برداشت خرابی ها با استفاده از دستگاه اسکنر سطح جاده مجهز به LCMS دستگاه از پرتوافکن لیزری خطی و دوربین های سرعت باالا جهت تولید پروفیل های سه بعدی سطح روسازی با رزولوشن طولی 5 میلیمتر، عرضی 1 میلیمتر و ارتفاعی 5,0 میلیمتر استفاده می شود ازاین رو می تواند در مقایسه با روشهای سنتی با دقت و سرعت مناسب، جاده ها را پایش کرده و اظلاعات مفیدی را در اختیار سامانه های مدیریت روسازی قرار دهد. لذا باوجود تمامی این قابلیت ها، استفاده از این سیستم به دلایلی، دارای محدودیت هایی است که باعث ایجاد مشکلاتی در تهیه اطالعات الزم گردیده است. ازجمله ی این مشکلات می توان به قیمت بسیار زیاد جهت خرید دستگاه حدود دو میلیون دلار، هزینه باال جهت بیمه سالیانه، مشکالت زیاد در خصوص تعمیر و نگهداری و عدم خدمات از سوی سازنده به دلیل تحریم مانند کالیبراسیون و سرویسهای دورهای، استفاده از تعداد نفرات زیاد در موقع اسکن از قبیل اپراتور خودرو، اپراتورهای کامپیوتر میدانی، اپراتور کامپیوتر دفتری و همپایی خودرو به لحاظ مسائل امنیتی و غیره نام برد
